2006 – 2008

Saesneg

2006

Dychwelodd yr iâr ar y 29ain o Fawrth cyn y ceiliog ond roedd yntau’n ôl ar yr 31ain. Oherwydd nam technegol, nid oedd y camerâu’n gweithio tan yn hwyr yn y pnawn ar y 15fed o Ebrill pan gafwyd cip sydyn ar ŵy wrth i’r iâr symud yn y nyth. Bore trannoeth, daeth yn amlwg fod dau ŵy yn y nyth, ac ychwanegwyd trydydd ar yr 17eg. Roedd ymddygiad yr iâr wedi newid ar yr 11eg, a’r farn gyffredinol yw mai dyna pryd y dodwywyd yr ŵy cyntaf.

Ganwyd y cywion ar y 18fed, yr 20fed a’r 22ain o Fai ac edrychai pob un yn holliach pan gawsant eu modrwyo ar yr 28ain o Fehefin. Rhoddwyd modrwyau Darfig du a llythrennau gwyn arnynt ar y cywion. Benyw oedd Du 2J a gwrywod oedd Du 80 a Du 5Y. Ddeuddydd yn ddiweddarach, aeth yr hynaf (Du 2J) yn llipa i gyd a bu farw yn y nyth, yn fuan wedi iddi gael ei bwydo. Roedd hi’n edrych yn gwbl iach o’r ennyd y ganwyd hi, a hi oedd y cyw trechaf yn y nyth.  Nid tan y 3ydd o Orffennaf yr aeth yr iâr ati i symud y corff o’r nyth ac er iddo gael ei anfon i ffwrdd i gael ei archwilio, roedd wedi dadelfennu gormod i neb allu pennu achos y farwolaeth. Yn ffodus, parhaodd y cywion eraill i ffynnu  ac aethant dros y nyth ar yr 11eg a’r 17eg o Orffennaf.  Arhosodd y tylwyth yn yr ardal tan ddechrau Medi.

2006 Ringing

2007

Roedd peth dryswch pan ddychwelodd y ceiliog ar y 26ain o Fawrth oherwydd er bod ganddo fodrwy BTO fetel ar ei goes chwith, nid oedd ganddo fodrwy Darfig. Fodd bynnag, edrychai fel ein ceiliog ni a chyn gynted ag y dychwelodd yr iâr ar yr 28ain o Fawrth, aeth y ddau ati i baru a bondio fel pe baent yn hen gyfarwydd â’i gilydd. Yn ffodus, gosodwyd camerâu newydd yn ystod y gaeaf a buan iawn y gallwyd closio i mewn a darllen y rhif oedd ar y fodrwy BTO, am y tro cyntaf. Gallodd Roy Dennis wedyn gadarnhau mai rhif ceiliog 11(98) oedd y rhif a ddarllenwyd.

Daeth yr wyau’n fuan iawn wedyn ar y 9fed, y 12fed a’r 15fed o Ebrill gan ddeor ar yr 16eg, y 18fed a’r 20fed o Fai. Yn ystod y prynhawn ar yr 2il o Fehefin, roedd golwg ddigon llegach a swrth ar y cyw canol  ac ni chododd i gael ei damaid fel y ddau gyw arall, pan ddychwelodd y ceiliog gyda physgodyn. Bore trannoeth, ar ôl i’r cywion gael eu bwydo, sylwyd nad oedd un o’r cywion yn symud; yn wir, edrychai fel pe bai wedi marw. Rydym bron yn sicr mai’r cyw canol ydoedd. Edrychai’r iâr yn reit bryderus ac fe roddodd ddail masarn drosto amryw o weithiau. Ddeuddydd yn ddiweddarach, fe wnaeth hi ei symud o’r nyth. Roedd y ddau gyw arall yn iach fel y gneuen ac ar y 19eg o Fehefin, fe’u modrwywyd. Defnyddiwyd modrwyau Darfig gwyn a llythrennau du arnynt. Benyw oedd Gwyn YB, yr hynaf a’r fwyaf o’r ddau, a gwryw oedd Gwyn YA.

Ar yr 8fed o Orffennaf, aeth Gwyn YB dros y nyth yn llythrennol! Roedd hi wrthi’n ymarfer ei hadenydd ar ymyl y nyth pan benderfynodd ei mam ddod i lawr o ben y boncyff lle’r oedd y camera a glanio yn y nyth. Ceisiodd YB lanio yr un pryd â hi, ar ôl bod yn hofrennu uwchben y nyth am sbel. Hyrddiwyd YB i lawr y goeden a’i diweddu hi ar un o’r canghennau. Arhosodd yno am rai oriau cyn ymbalfalu fesul tipyn yn ôl i’r nyth. Meistrolodd y brawd iau y grefft o hedfan ddeuddydd wedyn, ar y 10fed o Orffennaf. Tua diwedd y tymor, daeth yr iâr (a oedd wedi ailddechrau pysgota) â lleden i’r nyth. Dyma’r tro cyntaf y gwelwyd lleden yn nyth Glaslyn a, hyd heddiw, hwn yw’r pysgodyn a ddelir leiaf aml gan weilch Glaslyn. Erbyn diwedd Awst, roedd pob un o’r gweilch wedi gadael yr ardal.

2007 Ringing

Glaslyn Chicks at ringing 2007

2008

Dychwelodd y ceiliog ar yr un dyddiad â’r flwyddyn flaenorol, sef y 26ain o Fawrth, ac ymunodd yr iâr ag ef drannoeth. Dodwywyd yr wyau ar yr 8fed, yr 11eg a’r 14eg  o Ebrill ac fe wnaethant ddeor ar yr 16eg, yr 17eg a’r 19eg o Fai. Modrwywyd y cywion ar yr 20fed o Fehefin ac unwaith eto defnyddiwyd modrwyau Darfig gwyn. Gwrywod oedd y ddau hynaf, sef Gwyn YD a Gwyn YC, a benyw oedd yr ieuengaf, sef Gwyn YE. Hwn oedd y tro cyntaf i dri chyw fagu’n llwyddiannus yn nyth Glaslyn. Aeth Gwyn YD dros y nyth ar y 4ydd o Orffennaf a dilynodd Gwyn YC ef drannoeth. Dim ond 49 diwrnod oed oedd y ddau pan wnaethant hynny. Arhosodd Gwyn YE tan yr 11eg o Orffennaf cyn penderfynu bod yn annibynnol ond dim ond 53 diwrnod oed oedd hi, serch hynny, a dyna’r oed cyffredin i weilch ifanc adael y nyth. Arhosodd y tylwyth yn yr ardal tan ddechrau Medi.

Ar yr 28ain o Orffennaf, darganfuwyd bod Du 80 yn mynd a dod i nyth gwneud yn Dumfries a Galloway yn yr Alban. Dyma’r cyntaf o weilch Glaslyn y cadarnhawyd iddo ddychwelyd i Wledydd Prydain.

2008 Rings

YC after ringing - 2008